Gemeentefonds

Elk jaar krijgen wij een algemene uitkering uit het gemeentefonds. Deze uitkering mogen wij vrij besteden en we hoeven er geen verantwoording over af te leggen aan het Rijk. Het geld is bedoeld voor autonome taken van de gemeente die meestal dicht bij de burger liggen. De raad heeft volledige vrijheid van budgetrecht.
De hoogte van de uitkering hangt samen met de Rijksuitgaven. Gaan deze uitgaven omhoog, dan krijgen wij een hogere uitkering en andersom. Dit noemen we ‘samen de trap op, samen de trap af’. De jaarlijkse toe- of afname noemen we het accres dat voortvloeit uit deze normeringssystematiek.
Op basis van de voorjaarsbesluitvorming van het Rijk weten wij, via de "mei-circulaire", de hoogte van de uitkering, de basis voor onze begroting. Vanwege de demissionaire status van het kabinet was er sprake van een beleidsarm voorjaar en eveneens een beleidsarme mei-circulaire.
Ontwikkeling algemene uitkering
De Voorjaarsnota van het Rijk levert voor de jaren 2018-2021 een hoger accres op dan eerder werd voorzien. Dit komt vooral door de hogere loon- en prijsontwikkeling op de rijksbegroting en door een compensatie voor de gestegen pensioenpremies van het ABP.
Taakmutatie VNG-betalingen
Vanaf 2018 betaalt het Gemeentefonds niet meer rechtstreeks uit aan de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten). Bestaande reserveringen worden daarom per 2018 ongedaan gemaakt. Conform de mei-circulaire van 2016 is voor dat doel al € 25 miljoen vrijgevallen. Via de mei-circulaire 2017 is daar nog € 1,15 per inwoner bijgekomen. Gemeenten worden zo gecompenseerd voor de bijdrage aan het Fonds Gemeentelijke Uitvoering dat de VNG gaat oprichten. De VNG stuurt hiervoor  per 2018 jaarlijks een factuur.
In onderstaande tabel is de algemene uitkering op hoofdlijnen weergegeven.

Integratie-uitkering Sociaal Domein
In voorgaande circulaires werd de integratie-uitkering sociaal domein voor een periode van 3 jaar ingesteld (2015-2017). Het bevat integratie-uitkeringen ten behoeve van de nieuwe WMO, jeugdzorg en Participatie-wet. Na deze drie jaar zouden de middelen geïntegreerd worden in de algemene uitkering van het gemeentefonds. Deze voorgenomen overheveling per 2018 is uitgesteld. Het Rijk heeft ingestemd met het verzoek van de VNG om eerst afspraken te maken over de structurele indexering van de betreffende budgetten. Besluitvorming daarover is aan een nieuw kabinet, zodat overheveling naar verwachting niet eerder dan met ingang van 2019 kan plaatsvinden.

Wat blijft bestaan is dat in het kader van de integrale benadering van de doelgroepen deze gelden ontschot ingezet mogen worden. In onderstaande tabel is dit cijfermatig weergegeven.